Elk jaar weer kampt het Brandwondencentrum in Beverwijk gedurende de maand december met absolute topdrukte. Want Kerstmis en Oud en Nieuw kennen ook hun schaduwzijden. Voorzichtig zijn is het devies.

De meeste brandwonden ontstaan door hete vloeistoffen en vuur. Ook komen er electriciteits- en chemische verbrandingen voor. Bij dat laatste moet je bijvoorbeeld denken aan contact met zuren. Ook de zon veroorzaakt nogal wat verbrandingen. Bijna iedereen die niet van nature een hele donkere huid heeft kan zich het pijnlijke rode vel wel herinneren.

Bij een verbranding gaat de huid kapot. Die huid heeft belangrijke functies; zorgt ervoor dat we vocht vasthouden, zonder huid zouden we uitdrogen, en beschermt ons tegen vuil en ziekteverwekkers. Verder speelt de huid een rol bij het regelen van de lichaamstemperatuur en door zweten ook nog voor de afvoer van afvalstoffen. Als iemand grote delen van het lichaamsoppervlak heeft verbrand kan dat het functioneren van de huid in gevaar brengen. Daarbij kan zo veel vochtverlies optreden dat er zelfs levensgevaar dreigt. Ook de latere gevolgen zijn niet gering: de behandeling is vaak langdurig en geeft littekens.

De meeste ongevallen die brandwonden tot gevolg hebben gebeuren thuis. Daar is gelukkig altijd water bij de hand. Begin direct met koelen van de verbrande huid door water. Het liefst met zachtstromend koud (niet ijskoud) leidingwater. Bij een groter oppervlak kan de douche daarbij goede diensten bewijzen. Koel minstens vijf minuten. Langer is beter, maar let dan, vooral bij kleine kinderen, op onderkoeling. Als iemand onderkoeld is, is er sprake van een te lage lichaamstemperatuur. Bij kleine kinderen zou je samen met het kind onder de douche kunnen gaan staan. Als je het zelf veel te koud krijgt geldt dat ook voor het kind. Dan natuurlijk even stoppen met koelen of iets warmer water bijmengen. Gebeurt het ongeluk buitenshuis ga dan ook op zoek naar water. Liever vuil slootwater gebruiken dan helemaal niet koelen. En dan nog iets belangrijks: als de kleding aan de huid is vastgeplakt moet je die laten zitten. Ga er nooit aan trekken. Zet het kind met de kleren aan onder de douche. Smeer niets op de wond, bedek de wond met steriel verband, schone doeken of lakens. Tenslotte: vergeet niet bij ernstige brandwonden om hulp te halen door huisarts of ambulance te bellen.

Dat hangt af van de ernst van de brandwond. De diepte van een brandwond wordt uitgedrukt in graden.

• 1e graads verbranding: de huid is nog intact maar rood en pijnlijk. Denk bijvoorbeeld aan een zonverbranding.
• 2e graads verbranding: er ontstaan blaren en de huid is rood en pijnlijk.
• 3e graads verbranding: ernstig aangetaste huid die er bruin of geel maar soms ook wit of zwart kan uit- zien.

• Veel verbrandingen ontstaan door heet water. Dus geen waterketels, thee- of koffiepotten binnen het bereik van kinderen.
• Lucifers moeten buiten het bereik van kinderen blijven.
• Als je gas ruikt nooit vuur maken of licht aan of uitdoen. Ieder vonkje kan immers een gasexplosie veroorzaken. Ramen open en gastoevoerleiding afsluiten.
• Bij barbecue of open haard geen spiritus of petroleum gebruiken als het hout eenmaal is aangestoken. Ook nooit vanuit een jerrycan of fles deze brandstoffen op het vuur gooien.
• Bij vlam in de pan: gas uit, afzuigkap uit, deksel op de pan. Nooit met de pan gaan lopen.
• Op de camping voorzichtig met butaan- of propaangas. Controleer regelmatig alle slangen en aansluitstukken met zeepsopschuim.

Bij de behandeling van brandwonden wordt regelmatig gebruik gemaakt van donorhuid. Die wordt verkregen van donors die door het invullen van een codicil te kennen hebben gegeven na hun overlijden organen te willen afstaan. Donorhuid dient als tijdelijke vervanging van de eigen huid. Het vermindert de pijn, de kans op infectie en de kans op blijvende verminking. De Nederlandse Brandwondenstichting beheert een huidbank waar donorhuid wordt opgeslagen. Misschien nu eens doen wat u al zo lang van plan bent, een donorcodicil invullen. Voor vragen over een donorcodicil kunt u bellen 06-821 21 66 (20 ct. per minuut).